ડાયરો – સમય


નમસ્કાર મિત્રો,
આપણાં મલકમાં તો ગુજરાત વિધાનસભાની ચૂંટણીનું મતદાન પત્યું. અમો પણ જે વધુ યોગ્ય જણાયા તેવા ઉમેદવારને મત આપી આવ્યા. આ ઉમેદવાર શબ્દ પણ મજાનો છે, નહીં ? ઉમેદ એટલે આશા કહેતાં ઉમેદવાર એટલે આશાવાન, આશા રાખનાર, અભિલાષી. અને આ વર્ગ તો વળી ગળામાં ગાળિયો પડી જાય અને પગ હેઠેથી પાટિયું સરકવાની તૈયારીમાં હોય તોયે આશા ન છોડે ! ખરેખર હકારાત્મકતા ધરાવનારો વર્ગ કોઈ હોય તો તે આ ! હિંમતવાન બનવાનું શિક્ષણ તો ખરેખર આ સજ્જનો કનેથી લેવું જોઈએ. હાલ તો જબ્બર મતદાન કરી, જીત્યું છે ગુજરાત !

Watch RAજો કે આપણે આજે ડાયરો ભર્યો છે ’સમય’ને વચમાં રાખી ને. એટલે ઉપરોક્ત વાતને માત્ર માહિતી ગણી અવગણો તો ચાલે ! છતાં આ તો ડાયરો છે, અંતે ક્યાં પહોંચીએ તે નક્કી નહિ ! હમણાં એક દહાડો, અમો નિરાંતવા બેઠાં હતા ત્યાં, જેનાથી અમારું સુખ જોયું ન ગયું એવા, એક મિત્રએ આવી અને પ્રશ્ન કર્યો : ’અશોકભાઈ, માણસ ૫૦ રૂપિયાની કિંમતની ઘડિયાળ બાંધે કે ૫૦,૦૦૦ની. સમય બતાવવામાં શો ફરક પડે ?’

મેં પણ પેલું તઈણ મૂર્ખાઓનું ફિલમ જોયેલું છે ! મને પણ થયું કે સાચી વાત ! ઘડિયાળ કિંમતી હોય કે સસ્તું, ચાલુ હોવું જોઈએ, સમય તો સરખો જ બતાવે. સાથે એક આડવાત લઈએ તો, કહેવાયું છે કે ચાલુ ઘડિયાળ સાચો સમય બતાવે કે ના પણ બતાવે, કશી જવાબદારી નહિ ! પણ બંધ પડેલું ઘડિયાળ તો ખાત્રીબંધ રીતે દિવસમાં બે વખત સાચો સમય બતાવે જ ! જવા દો, મારા મિત્રને મારો જવાબ મન હેઠળ ન આવ્યો. આમે ઘણુંખરું તો પુછનારાને મન પ્રશ્ન કરતાં વધુ મહત્વ પોતે જાણતો પ્રત્યુત્તર આપણને વળગાળવાનું હોય છે ! કોઈ આપણો મત જાણવા માંગે તો મોટા ભાગે એનો અર્થ એ હોય છે કે એ પોતાને ગમતું આપણી કને કહેવડાવવા માંગે છે ! અખતરો કરવો છે ? લ્યો કહો જોઉં, આ પોસ્ટ આપને કેવી લાગી ?🙂

પણ આપણે વાત કરતાં હતાં સમયની. મારા મિત્રએ મને જે સમજાવ્યું (ઈવડો ઈ વળી ક્યાંકથી સમજીને લાવ્યો હશે ! હું કે ઈ, બેઉમાંથી એકેય કંઈ જાતે ચિંતા(ન) કરવા વાળા નહિ !) એ હું આપના વિચારાર્થે રજૂ કરું છું. વાત તો એ ખરી કે, ઘડિયાળ ૫૦ની હોય કે ૫૦,૦૦૦ની, સમય તો સરખો જ બતાવે. પણ હવે એ વિચારવાનું છે કે, સમય પોતે સરખો હોય છે ? એના પણ કેટકેટલાં પરિમાણો હોય છે. એક વિદ્વાન વૈજ્ઞાનિકે જણાવ્યા પ્રમાણે, એ પણ સાપેક્ષ હોય છે. એ હલકો અને ભારે હોય છે. એ સારો અને ખરાબ પણ હોય છે. એ ક્ષણનાં કરોડ કરોડમાં ભાગે પણ સતત બદલાતો રહેતો હોય છે. અરે અંતર બદલે તો પણ તેમાં અંતર પડતું હોય છે. અને ગતિ બદલે તો પણ તેની ચાલ બદલી જાય છે. હવે આ ઘડિયાળો પર પાછાં ફરીએ તો, એ વહેતો સમય ભલે સરખો બતાવે, પણ પહેરનારનો ચાલતો સમય તેની ચાલ પ્રમાણેનો બતાવે છે ! લો મને કહો, આપ મને એક વખત મળો, મારે કાંડે ૫૦ રૂપિયા વાળી પ્લાસ્ટિકની ઘડિયાળ જુઓ અને ચાર-છ માસ પછી મળો, ત્યારે ૫૦,૦૦૦ ઉપરાંતની રાડો, રોલેક્ષ, કાર્ટિયર કે એવી કોઈ જુઓ તો મારી સાંપ્રત સ્થિતિ વિશેનાં આપના વિચારમાં ફરક પડે કે ના પડે ?! પડે !! (અહીં બ્લોગરની હેસિયત જુઓ ! અન્યથા ઉદાહરણાર્થે પણ લાખો કરોડોની ’બીગ બેંગ કેવિઆર’ કે ’સ્કાય મૂન ટુર્બિલયન’ જેવા નામ ન લખત !) તો કહેવાની વાત એ છે કે, ઘડિયાળની કિંમત પહેરનારનો સમય બતાવે છે. માત્ર ઘડિયાળ જ નહિ, વસ્રાલંકાર, ખાસડા, પેન, મોબાઈલ, ચશ્મા, પર્સ, આવી ઘણી વસ્તુઓ છે જે ધારકનો સમય બતાવે છે. (કે આભાસ કરાવે છે !)

તો એક વાત તો પાક્કી કે, ’એક નૂર આદમી, હજાર નૂર કપડાં’ એ કહેવતમાં દમ છે. અને બીજી વાત પણ ખરી કે, ઘડિયાળ પહેરનારનો સમય પણ બતાવે છે. (આપણાં એક મિત્ર, અમારી ગિરનારી કહેણીમાં કહીએ તો, જેને હમણાં હમણાં કંઈક સૂઝી ગયું છે ! એ વારેતહેવારે કહે છે તેમ, આ જનરલ વાત છે, અપવાદો પણ હોઈ શકે છે !)

આપ ચોક્કસ પૂછવાનાં કે ભ‘ઈ, આ ’સમય’ પાછળ અમારો ’સમય’ બગાડવાનું કારણ સમજાયું નહીં ! તો, મને પણ નથી સમજાયું !! આ તો મેં ઉપર જણાવ્યા તે મિત્રએ આવી, અમારી ’પીલાસ્ટિકની’ ઘડિયાળ, રા‘ખેંગારના જમાનાનો મોબાઈલ (જેમાં કિ-પેડ પર અંદાજે જ આંકડા દબાવવાના), ચાર જગ્યાએથી સંધાયેલા સેન્ડલ, વધતી રહેતી દાઢી, માથે વાળ તો વધેલા હોવાનાં જ, જેને પહેર્યાં કરતાં ઉતારીએ તો ચોખ્ખું દેખાય એવા ઘરડાયેલા ગ્લાસ વાળા ચશ્મા, અને ચાર વરસથી નવાને નવા તથા ચાર દહાડાથી તાજાં જ ધોવાયેલા વસ્ત્રો સામું જોઈ અમને આ જ્ઞાન આપ્યું !! જો કે આ માત્ર મારું માનવું છે. તેમણે તો માત્ર કરવા ખાતર જ વાત કરી હશે ! તો, દેખાડાની દુનિયા છે. 

ક્યાંક વાંચ્યું હતું કે, આઈન્સ્ટાઈનને શહેરનાં મહાશ્રીમંત લોકોનાં મહાભોજમાં આમંત્રણ મળેલું. એ રહ્યા અલગારી જણ, જવાનો સમય થયો ત્યાં તૈયાર થવાનો સમય નહિ રહ્યો હોય ! લઘરવઘર કપડાં (ને એમનાં બાલ તો અમથાંએ કે‘દી ઓળાવેલા જોયા છે !) સોતા એ તો પહોંચ્યા ભોજન ભવને. દ્વારપાલ સમજ્યો કે કોઈક માગણ ભીખણ હશે. તે બાવડું ઝાલીને દ્વારેથી જ સાભાર પરત કર્યા. આને તો કંઈ ફરક પડતો નહોતો. પણ રસ્તામાં એક મારા જેવો મિત્ર મળ્યો, વાત થઈ, તે મિત્રએ ઉપરોક્ત કથા સંભળાવી દીધી હશે. વળી ઘરે ગયા. જે એકાદ જોડી કોટ પેન્ટ સાચવીને રાખ્યા હશે તે ઠઠાડ્યા. (કાંસકો બાંસકો પણ શોધ્યો હશે !) ગયા ભોજન ભવને. હવે તો દ્વારપાલે કડક સલામ ઠોકી. અંદર ઉપસ્થિત મહાનુભાવોએ સ્વાગત કર્યું. મારા જેવા કેટલાક મહેમાનો વળી આટલા નામી વૈજ્ઞાનિકને મળવા મળ્યું એ બદલ ધન્યતા અનુભવવા લાગ્યા. હવે આ મુખ્ય મહેમાન પધારી ચૂક્યા હતા એટલે ભોજન પીરસાવાનું કાર્ય શરૂ થયું. સૌએ પોતાની બેઠક ગ્રહણ કરી. અને સઘળું પીરસાઈ ચૂક્યું એટલે મુખ્ય યજમાને ’હર હર મહાદેવ, હર !’નો ઘોષ કર્યો. સૌનું તો ઠેકાણે હતું તે યોગ્ય ઠેકાણે ભોજનને ન્યાય આપવા લાગ્યાં. પણ આવડા આ શ્રીમાન પોતાનાં કોટની ચાળ પકડી અને દૂધપાકમાં બોળવા લાગ્યા. લાડવો ઉપાડી કોટનાં ખીસ્સે દબાવવા માંડ્યા. કહે, ’લે ખા… ખા ! ખા ! તારા માટે જ તો બનાવ્યું છે !’ અન્ય મહેમાનોને થયું કે વૈજ્ઞાનિકોનું ફટકેલ હોય તેવું માત્ર સાંભળેલું. આજે નજરો નજર જોઈ પણ લીધું !

મુખ્ય યજમાન છોભીલા પડી ગયા. આઈન્સ્ટાઈનજીને કહે, ’મહારાજ, આ શું કરો છો ? ભોજન તો આપે ગ્રહણ કરવાનું હોય. આ કોટ થોડો કંઈ જમવાનો છે ?’  આઈન્સ્ટાઈન કહે,  ’સાહેબ હું તો પહેલાં પણ આવેલો જ !’ જો કે સાવ આમ જ કહ્યું હશે કે કેમ એ તો કોણ જાણે. પણ, અર્થ એ થયો કે કિંમત કપડાંની છે, માણસની નહિ ! તો;

’હવે નવયુગની વાંસલડી વાગી,
ઓ ભાઈ! તમે થોડા થોડા થાવ વરણાગી.’ 

સમય હોય તો સમય વિશે પાનાં ભરીને લખી શકાય.  હાલ તો; ૨૧ ડિસેમ્બર, ૨૦૧૨ નજીક આવે છે, ડરાવે છે. કેટલાક લોકોને એથી પણ વધુ ૨૦ ડિસેમ્બર ડરાવે છે ! પણ સમય વિશેની એ બધી વાતો ફરી ક્યારેક સમય મળ્યે. હાલ તો;

તમને સમય નથી અને મારો સમય નથી,
(છતાં) કોણે કહ્યું કે આપણી વચ્ચે પ્રણય નથી. — (ગ: મનહર ઉધાસ)

12 responses to “ડાયરો – સમય

  1. પ્રિય અશોક

    સમય લઈને સમયની વાત વાંચી બરાબર. દાયરો હતો. એક વાત યાદ આવી. મને ફિનિક્ષ્ માં રહેતા પી એચ ડી રાજ પંડ્યા છે.તેણે મને સલાહ આપી કે તમે સારી રીતે વાત કરી શકો છો. પણ તમારા લૂગડાં લેન્ઘોને પાટલુન હોય છે. માટે લૂગડાં ઉત્તમ પહેરો તો તમારો વટ પડે. tampa ફ્લોરીડામાં સનાતન મંદિર છે. તેમાં મને દસ મિનીટ બોલવાનું કીધું. અને એવી ભલામણ કરીકે આ મંદિરમાં એકલા ગુજરાતી નથી હોતા, પંજાબી અને બીજા લોકો પણ હોય છે. માટે તમે હિન્દીમાં બોલો તો સારું. બાપુ મેં તો કાળો સુટ પહેર્યો (અહી ધોતી ઝભ્ભો પહેર્યો હોત તો ઠીક હતું) મને મંદિરના પ્રમુખ એક સભ્યે કીધું (ઇંગ્લીશમાં) તમે હિન્દીમાં બોલી શકશો ? મેં ટૂંકો જવાબ આપ્યો. હા, અને પછી આ ગર્યનો સાવઝ ગરજ્યો. લોકોને એવી મજા પડીકે હું બંધ કરવાનું કહું તો લોકો કહે હજી બોલો અને આ આતાએ એક કલાક પડકારા કર્યા. એમાં પંડિત જગન્નાથના અકબરની દીકરી સાથેના પ્રેમની વાત કરી, રહિમન વિષે બોલ્યો, કબીર સાહેબ વિષે વાતો કરી. અને નવા જોક, મારા બનાવેલા, ઠઠાડયા गुस्ताखी माफ़.

    એકનુર આદમી વાળી કહેવતમાં થોડું વધુ, “એક નૂર આદમી, હજાર નૂર કપડાં, લાખ નૂર ટાપટીપ, કરોડ નૂર નખરાં”.

    Like

    • એ…રામ રામ, આતા.
      આ ફલોરિડાના મંદિર વાળાવ જેવું તાં અમારેય થયું તું ને ! અમીં દશ-પંદર મિનિટ સાટુ જ આતાને મળવા, પાયલાગણ કરવા, ઉપલેટે આવ્યા ‘તા. ને આતાનાં હાકલા પડકારા ઈવા તાં ગમે ગા કે તઈણ કલાક થઈ તો ય ઊભા થાવાનું મન નો થ્યું !!

      ઓલા દોહામાં અમથું કીધું છે કે, ’એક આવે સુખ ઉપજે, બીજો પાહેય ન પોહાય !’
      (પાહેય = પાસેય, નજીક. પોહાય= પોસાય, પરવડે, સહન થાય)

      કહેવતમાં વધારો કરી આપ્યો ઈ બદલ ધન્યવાદ.

      Like

  2. હજુ ગયા શુક્રવારનો જ કિસ્સો છે. મારી ઓફિસ લંડનના ફાઇનન્સિય ડિસ્ટ્રીક્ટમાં છે (જે બ્રિટનની હાલની કંગાળિયતભરી અવદશાનું કેન્દ્રસ્થાન છે, શું એમ કહેવાની આવશ્યકતા છે?) એટલે સ્વાભાવિક જ આવી મોંઘીદાટ વસ્તુઓ અમારા ભોંયરાના શોપિંગ સેન્ટરમાં મળી રહે. અમે ત્રણ મિત્રો (ત્રણે ભારતીય) રોજ લંચબ્રેકમાં નીચે પગફેર કરવા નીકળીએ. ત્યારે મારા જેવો અલગારી મિત્ર જે મરાઠી છે તેણે £ ૧૪,૪૦૦ની ઘડિયાળ (વળી પાછો વિષયફેર: ઘડીયાળ સ્ત્રીલિંગ કે નપુંસક? અમે તો સ્ત્રીલિંગમાં ગણીએ, તમે કેમ અમારા જૂના ઘડિયાળીની જેમ નાન્યતર જાતિમાં મુકી?) જોઈને આ જ પ્રશ્ન કર્યો.

    મારો નિર્મોહીનો જવાબ તો શું હોય? મે તો કહ્યું, પ્રભુ! સાચી વાત છે. આ તો બધો દંભ છે. આપણે તો કાંડે ઘડિયાળ ના હોય તો પણ સમય જાણી જ જઈએ, કેમકે ખિસ્સામાં આઇફોન ૫ તો હોય જ ને! તો પછી આવા દેખાડા કરવા માટે મોંઘી ઘડિયાળોની શું જરૂર? પણ ત્રીજો મિત્ર જે ગુજરાતી (અને હા, અમદાવાદી) છે એણે દૃઢપણે કહ્યું કે, તમને બન્નેને કશી ખબર ના પડે, આ ઘડિયાળો પ્રિસિઝન વોચીસ કહેવાય, એ મિલિસેકન્ડ સુધીનો સચોટ સમય બતાવે.

    તો ભાઈ, સો વાતની એક વાત, જેનો જેવો સમય, તેવી તેની ઘડીયાળ. કાળ તો દેખાવાનો જ છે, ઘડિયાળ હોય કે ના હોય, બસ સારો મોબાઇલ વાપરો એટલે સાચો સમય દેખાય. (તમારે બદલવાનો સમય થઈ ગયો છે).

    Like

    • શ્રી.ધવલભાઈ, આભાર.
      પરથમ તો પ્રશ્નનો જવાબ ! શબ્દકોશ ઘડિયાળને સ્ત્રી અને નપુંસક એમ બંન્ને લિંગમાં ગણે છે. સંસ્કૃત घटिकालय અને પ્રાકૃત घडियाल्य પરથી ઘડિયાળ એવી વ્યુત્પત્તિ દર્શાવે છે. આમ, બંન્ને સાચા ! જો કે, કુદરતી રીતે જ, સ્ત્રીલિંગ પ્રત્યે આપણને વધુ પ્રેમભાવ હોય, (જન્મદાત્રીનો ઉપકાર તો કેમ કરી વિસરાય !) આપણે તેનો ઉલ્લેખ સ્ત્રીલિંગમાં કરીએ ! મેં પણ લેખમાં એકાદ બે ઠેકાણાં બાદ કરતાં બધે સ્ત્રીલિંગમાં જ ઘડિયાળનો ઉલ્લેખ કર્યો છે.

      બીજું, ખિસ્સામાં આઇફોન ૫ ? ભ‘ઈ હું તો એક સારી ઘડિયાળ જ લઈ લઈશ !! જો કે ’અમારે બદલવાનો સમય થઈ ગયો છે’ એ વાત સાથે સંપૂર્ણ સહમત. પણ પહેલાં અમારો સમય તો બદલે !! (જો કે હમણાં નીચે મુન્શીજીનો પ્રતિભાવ વાંચતા જ્ઞાન લાધ્યું છે કે; ’સમય બદલવાનું પણ માણસને હાથ જ છે !’) જો કે આપણાં જેવા ’નિર્મોહી’ઓને કારણે જ હાલ જગતનો આર્થિક સમય ખરાબ ચાલતો હોય તેમ બને !!

      અને અંતે ’સમય’નો ખેલ જુઓ; આપ મોંઘીદાટ વસ્તુઓના ઢગલા પર બિરાજો છો (ઓફિસનું સ્થાન !) અને અમારી નીચે પુરાતન કબ્રસ્તાન હોવાનું કહેવાય છે ! (દૂકાનનું સ્થાન !) વખત વખતની વાત છે. બાકી ફરી પગફેર કરવા નીકળો ત્યારે આ £ ૧૪,૪૦૦ની ઘડિયાળનાં ભાવમાં વેપારી કંઈ બાંધછોડ કરે કે કેમ તે જાણજો. (કેમ ? આગળ કહ્યું તો ખરું કે, મારે એક સારી ઘડિયાળ લેવી જ છે !🙂 )

      ધન્યવાદ.

      Like

  3. સમય સમય બલવાન, નહીં મનુષ્ય બલવાન;
    કાબે અર્જુન લૂંટિયો……….ન’તી કાંડે ઘડિયાળ.

    મજા આવી, અશોકભૈ.

    Like

    • માન.જુ.ભાઈ.
      આપે માત્ર એક દોહરો ફટકારી અમારા ૯-૧૦ ફકરાઓથી પણ વધુ કહી દીધું !
      ’કાબે અર્જુન લૂંટિયો……….ન’તી કાંડે ઘડિયાળ.’ — વાહ ! મોજ આવી ગઈ. ડાયરાને આવું આવું આપી શણગારતા રહેજો. ધન્યવાદ.

      Like

  4. અશોક ભાઈ સમય જાળવણી, સમય જોવાની ટેવ માણસને વરસોથી છે. સુર્ય ઉગેને સવાર થાય.

    પછી રેતીની ઘડીયાળ આવી.

    હવે કોમ્પ્યુટર અને નેટનો જમાનો આવ્યો.

    મેં મારા બ્લોગ ઉપર બે લીન્ક મુકેલ છે જેમાં એક ખરેખર ભારતીય સમય બતાવે છે અને બીજી લીન્ક છે જે વાપરનાર કોમ્પ્યુટર અને ભારતીય સમયમાં કેટલો ફરક છે એ બતાવે છે.

    આ લીન્ક ખરેખર સાચો સમય બતાવે છે.

    http://www.indiastandardtime.com/

    Like

  5. समय पाय फल होत है, समय पाय झरि जाय
    सदा रहे नहिं एक सौ, का रहीम पछिताय – रहीम के दोहे
    ઘડિયાળની કિંમત પહેરનારનો સમય બતાવે છે અને એ બદલાતો રહે છે !
    [બંધ પડેલી ઘડિયાળ પણ દિવસ માં બે વખત સાચો સમય બતાવેજ છે ને!]
    અશોક’જી’ સમય પર સ_રસ ચિંતન, ભાઇ હપ્તા પદ્ધતિ, ક્રેડીટ કર્ડ,લોન વગેરે વગેરે આઇડિયા થી કેટલીક બંધ પડેલી મશીનો પણ પોતાનો સમય બદલી નાખે છે ને!
    કદાચ – ’હવે નવયુગની વાંસલડી વાગી,
    ઓ ભાઈ! તમે થોડા થોડા થાવ વરણાગી.’ – અવિનાશ વ્યાસ
    હવે મોબાઇલને પણ લો બદલી,
    ઓ ભાઈ! તમે થોડા થોડા થાવ વરણાગી.
    મે હમણાં એક પ્રયોગ કર્યો છે ! જો વાત બહારના જાય, તોજ વાત કરું તુ પાછો!
    એક એન્ટીક ઘડિયાળ ગોત્યું છે,”ગરુડા” જેને રોજ ચાવી ભરવી પડે છે! જો ચાવી ન ભરાય તો સમય બંધ પડી જાય. હવે બોલ સમય આપણે ચલાવે છે કે આપણે !
    ઓ ભાઈ! તમે થોડા થોડા થાવ વરણાગી…..

    Like

    • તારો વારો તો હવે સમય મળ્યે લઈશ. (અત્યારે તો રોટલા ભૂખ્યા થયા છે !) પણ અત્યારે તો એ જાણીને આનંદ થયો કે, “ઍન્ટિક” જણસો એકઠ્ઠી કરવાનો તારો શોખ હજુ ગયો નથી !!!!!😉

      Like

  6. અર્જુને ઘડિયાળ બાંધી હોત તો કદાચ લુંટાયો ના હોત…ધવલભાઈએ આઈ ફોન૫ રાખું છું કહી વટ તો મારી જ લીધો..મારું ભારતમાં ધડીયાળ સાથે એવું કંડીશનિંગ થઇ ગયેલું કે રાતે પણ ઘડિયાળ બાંધીને જ સુઈ જતો…જ્યારે જાગું ત્યારે પહેલી ઘડિયાળ જોઉં કે કેટલા વાગ્યા છે? પછી પાછું ઊંઘી જવાનું..દર બે કલાકે જાગી જવા માટે અથવા જાગૃત અવસ્થાની નજીક પહોચી જવા માટે માણસ ઇવોલ્વ થયેલો છે..અહી આવ્યા પછી ઘડિયાળ બાંધવાનું જ બંધ કરી દીધું છે–વ્યસન મુક્તિ…હહાહાહા

    Like

  7. આ આતા ન્યુ જર્સીમાં રહેતા હોત તો હું રોજ એમના ઘેર વાતોના ફડાકા મારવા પહોચી જાત તે નક્કી..

    Like

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s